Doorgaan naar hoofdcontent

Leonardo is een homo


“Hij is een homo”, begon ik het raadsel voorafgaand aan de yoga- en filosofieles. Met grote ogen keken ze me aan. “Een homo? Hadden ze dat ook al in die tijd?”, vroeg iemand verschrikt. Ik stelde hem gerust: “We zijn allemaal een homo, dat betekent namelijk niets meer en niets minder dan mens.” “En niet zo maar een homo, maar een homo universalis.” De denkrimpels kwamen tevoorschijn en ze waren zowaar vergeten wie er nu ook al weer verliefd was op wie. En of ze al gekust hadden. Ik besloot ze nog wat langer in spanning te houden en voegde er aan toe: “Een homo universalis is een mens die uitblinkt in verschillende vakgebieden. Zo was deze man niet alleen een kunstenaar, een bioloog, een uitvinder en een filosoof. Zijn uitvindingen zie je nu nog om je heen. Ook al leefde hij meer dan 500 jaar geleden…”

De filosoof Kant heeft zich geruime tijd bezig gehouden met opvoeding. In zijn beleving bestond de opvoeding van kinderen uit vier componenten: disciplinering (het temmen van de driften), cultivering (het leren lezen, schrijven, musiceren e.d.), civilisering (het aanleren van manieren, goede smaak en omgangsvormen) en moralisering (de ontwikkeling van het geweten, het leren denken). Later werd daar nog aan toegevoegd: de verantwoordelijkheid geven voor de wereld waarin we leven met elkaar. En ook in deze tijd vind je dit nog terug in de opvoeding. Bij de ene opvoeder ligt de nadruk wat meer op het disciplineren, bij de ander op het cultiveren.  Ik  zie het terug in het gedrag van de kinderen, hoe een- of veelzijdig ze zijn opgevoed. Zijn het gedresseerde apen, die precies weten voor welk gedrag ze een beloning krijgen? Of hebben ze al een geweten en zijn ze zelf in staat om in te schatten wat er kan? In de yoga- en filosofielessen houden we ons bezig met de hoogste stappen (het moraliseren en het worden van een wereldmens).

“Kun je niet nog een tip geven, alsjeblieft”, vroeg iemand me tijdens de les met grote “puppy-ogen”. Ze wisten inmiddels dat ik daar gevoelig voor was en ik besloot gedurende de yogales wat hints te geven over de filosoof waar we mee kennis zouden maken.  Dus toen een jongen na drie seconden het al opgaf om een lastige yogaoefening te proberen, vertelde ik dat onze filosoof ook altijd moeite had om dingen af te maken. En toen iemand verzuchtte dat ze een 6 voor een wiskundetoets had gekregen, verzuchtte ik dat onze filosoof niet eens naar de basisschool was geweest. “Waaat, dat kan echt niet”. En toen we na afloop met elkaar de stilte gingen opzoeken, vertelde ik eerst dat onze filosoof dit regelmatig deed, rondom zijn huis in Noord Italie.  “Ik weeet het, ik weet het, ik weet het”, riep mijn eigen dochter Rosalie enthousiast na de stilte. “Het is…. Leonardo di Caprio. Daar heb ik een werkstuk over geschreven voor NASK”.

Nadat we van “Di Caprio” “Da Vinci” hadden gemaakt stak ze enthousiast van wal. Over zijn uitvinding van de vliegmachine, en de tank en het duikpak. Honderden jaren later hadden ze dit pak nagebouwd van zijn bouwtekening. En het bleek te werken. En ook over de Mona Lisa. “Jaaaa, die heb ik in het Louvre zien hangen. Ze kijkt je van alle kanten aan, maakt niet uit hoe je er voor staat.” Dit was precies wat ik had gehoopt had van deze les. Het besef dat je mag dromen, mag doen, dat in ieder mens een genie kan schuilen. Een besef van nietigheid. Dat de wereld niet alleen draait om jou en dat wat je op dit moment mee maakt. Maar dat je veel kan leren van de geschiedenis en van de mensen die ons jaren geleden zijn voorgegaan. We besloten met elkaar een filmpje te kijken over het leven en de werken van Da Vinci, waarna we een week later spontaan “op schoolreisje” gingen naar de Leonardo da Vinci-tentoonstelling in Amsterdam.

“Ik heb het leukste beroep van de hele wereld”, vertelde ik Rosalie terwijl we onderweg naar de bus liepen, waar de anderen ons al opwachten. “Ja, je doet gewoon alleen de dingen die je leuk vindt”

Reacties

Populaire posts van deze blog

Dus je bent er klaar mee?

“Dus je bent er klaar mee?”, vatte dochter Rosalie mijn verhaal kort en bondig samen, terwijl ze om zich heen keek. Ik zat tegenover haar in een gezellig eettentje op de Amsterdamse Zeedijk. We hadden allebei lekkere broodjes besteld. Zij met een grote kop warme chocolademelk, ik met een kopje gemberthee. Ik voelde een schrikachtig-gevoel van binnen bij haar samenvatting van mijn relaas en viel even stil. Gedachten vlogen door mijn hoofd. Was ik er wel klaar mee? Klaar met al die prachtige mensen die ik de afgelopen jaren dankbaar had mogen begeleiden. Of was ik er juist klaar voor? Vijftien jaar geleden was ik er ook klaar voor. Ik werkte nog als manager in het bedrijfsleven en las in een artikel in de Intermediair iets over vakantiekampen voor kinderen in de Verenigde Staten. Kampen waar kinderen spelenderwijs konden werken aan sociaal-emotionele vaardigheden. Dat zag ik wel zitten, om een dergelijk concept naar Nederland te halen. Ik besloot mijn baan op te zeggen, een eigen...

Ik kan het (nog) niet

Gehaast kwam ze binnen rennen: dochter Rosalie. Het was maandagmiddag en dat betekende: paardrijles! Terwijl ze samen met haar vriendinnetje aan tafel zat, meldde ze me tussen neus en lippen door: "Mam, ik moest heel hard huilen in de klas." Ik hoorde de bibber in haar stem, maar reageerde niet direct. Waarop haar vriendinnetje aanvulde: "Echt heel erg hoor, ze kon niet eens meer ademhalen." Er viel een verwachtingsvolle stilte. "Ooh", zei ik. En Rosalie vertelde over wat er die ochtend was gebeurd. Ze hadden rekenen en meester had haar een vraag gesteld. ze wist het antwoord opeens niet meer, kreeg het benauwd en moest toen dus heel hard huilen. "Meester begreep het", voegde ze er aan toe en ik besloot het even te laten rusten. Ik kan niet rekenen 's Avonds bij het naar bed gaan, vertelde ik over al die keren dat ik het antwoord even niet meer wist. Vroeger op school, maar ook nu heb ik nog wel eens een black out. Het  lijkt wel of mijn h...

Wie liet daar een scheet?

“Hoeveel hebben jullie gespeeld vanochtend?” Ik hoorde de deur open gaan en de jongens kwamen al keuvelend binnen. Voor de yogales moest er altijd nog van alles besproken worden: de voetbalwedstrijd die ze hadden gespeeld die ochtend, nieuwe games en sinds kort ook meisjes. Maar dit keer zaten ze wel heel snel op hun yogakussentje en keken ze me verwachtingsvol aan. Het was heel stil, verdacht stil. Ik sloot de deur en liep rustig naar mijn eigen yogamatje. Toen ik plaats nam op het kussentje hoorde ik een keiharde scheet. “Oh jee”, bracht ik uit, want het was wel duidelijk dat de scheet bij mij vandaan kwam. “Tja, dat kan gebeuren. Als je bepaalde yogahoudingen langere tijd aan houdt, kan dat effect hebben op je darmen. Ik heb wel eens meegemaakt dat iemand na het beoefenen van een pranayama, direct buikkrampen kreeg en naar de wc moest en diarree had.” De jongens lagen dubbel van het lachen en ik lachte mee. “parinama”, schoot me te binnen. En dat had ik regelmatig nodig bij ...