Doorgaan naar hoofdcontent

Het is (niet) erg

Wat onwennig zat Jerome, onze zoon van 6 jaar, in de stoel bij de oorarts. Op school was gebleken dat hij niet goed kon horen, dus moest er nu uitgebreid onderzoek worden gedaan. Hij luisterde naar wat piepjes op de koptelefoon en moest op een knopje drukken als hij het piepje hoorde. De arts probeerde hem gerust te stellen als hij een piepje miste: “Het is niet erg.” En als hij het piepje wel had gehoord zei zij: “Wat knap van je!”
 
Taal in de communicatie
De taal in de communicatie met kinderen is erg belangrijk. Wat gebeurt er wanneer je iets gaat doen, wat je nog nooit hebt gedaan en iemand zegt tegen je: “Het is niet erg.” Precies, kinderen pakken het woord erg op. Blijkbaar is er iets wat erg zou kunnen zijn en probeert deze mevrouw mij te vertellen dat het van haar niet hoeft.
 
Je hoeft niet bang te zijn
Een ander belangrijk aspect wat meespeelt in de communicatie is wat je voelt. De emoties (van anderen) die kinderen voelen in een boodschap zijn vaak nog sterker dan de taal die daarmee samen gaat. Als je tegen je kind zegt dat hij niet bang hoeft te zijn voor de blaffende hond, terwijl je dat zelf eigenlijk wel bent. Dan geef je twee boodschappen af: het kind voelt dat jij bang bent en je zegt tegen hem: “Je hoeft niet bang te zijn.’ Het is belangrijk om je bewust te zijn van je eigen taalgebruik, maar ook van je eigen emoties. Kinderen voelen dat feilloos aan.
 
Ik hoef niet doof te worden
Als de leraar op school tegen zijn leerlingen roept: “Wat een kabaal maken jullie. Ik hoef niet doof te worden.’, heeft dat minder effect dan wanneer hij zou zeggen: “Wat een herrie, ik vind het vervelend en ik wil jullie vragen de komende vijf minuten de fluisteren.” Om vervolgens de verschillende gradaties in geluidssterkte met de klas uit te proberen en te ontdekken, welke voor iedereen het meest acceptabel en werkbaar is. Daar kun je zelfs een les aan wijden.
 
Wat gebeurt er?
Van groot belang is in de communicatie – en niet alleen met kinderen – om te beschrijven wat er gebeurt, je eigen gevoel daarbij te verwoorden en vervolgens een positieve suggestie te doen om de situatie te veranderen. De oorarts had bijvoorbeeld kunnen zeggen: “Ik zie dat je veel piepjes kunt horen, daar ben ik blij om. Nu gaan we op zoek naar een oplossing voor de hoge piepjes.”
 
Wees eerlijk
De opdracht aan ouders en opvoeders is tot slot: wees eerlijk tegen je kind. Als je weet dat iets pijn gaat doen of vervelend is, dan kun je hem daarop voor bereiden: “De tandarts gaat nu een gaatje vullen, dat doet waarschijnlijk pijn en daar mag je best om huilen. Het is wel belangrijk om de noodzaak van de ingreep te melden. “De tandarts doet het om jou te helpen.”

Reacties

Populaire posts van deze blog

Dus je bent er klaar mee?

“Dus je bent er klaar mee?”, vatte dochter Rosalie mijn verhaal kort en bondig samen, terwijl ze om zich heen keek. Ik zat tegenover haar in een gezellig eettentje op de Amsterdamse Zeedijk. We hadden allebei lekkere broodjes besteld. Zij met een grote kop warme chocolademelk, ik met een kopje gemberthee. Ik voelde een schrikachtig-gevoel van binnen bij haar samenvatting van mijn relaas en viel even stil. Gedachten vlogen door mijn hoofd. Was ik er wel klaar mee? Klaar met al die prachtige mensen die ik de afgelopen jaren dankbaar had mogen begeleiden. Of was ik er juist klaar voor? Vijftien jaar geleden was ik er ook klaar voor. Ik werkte nog als manager in het bedrijfsleven en las in een artikel in de Intermediair iets over vakantiekampen voor kinderen in de Verenigde Staten. Kampen waar kinderen spelenderwijs konden werken aan sociaal-emotionele vaardigheden. Dat zag ik wel zitten, om een dergelijk concept naar Nederland te halen. Ik besloot mijn baan op te zeggen, een eigen...

Ik kan het (nog) niet

Gehaast kwam ze binnen rennen: dochter Rosalie. Het was maandagmiddag en dat betekende: paardrijles! Terwijl ze samen met haar vriendinnetje aan tafel zat, meldde ze me tussen neus en lippen door: "Mam, ik moest heel hard huilen in de klas." Ik hoorde de bibber in haar stem, maar reageerde niet direct. Waarop haar vriendinnetje aanvulde: "Echt heel erg hoor, ze kon niet eens meer ademhalen." Er viel een verwachtingsvolle stilte. "Ooh", zei ik. En Rosalie vertelde over wat er die ochtend was gebeurd. Ze hadden rekenen en meester had haar een vraag gesteld. ze wist het antwoord opeens niet meer, kreeg het benauwd en moest toen dus heel hard huilen. "Meester begreep het", voegde ze er aan toe en ik besloot het even te laten rusten. Ik kan niet rekenen 's Avonds bij het naar bed gaan, vertelde ik over al die keren dat ik het antwoord even niet meer wist. Vroeger op school, maar ook nu heb ik nog wel eens een black out. Het  lijkt wel of mijn h...

Wie liet daar een scheet?

“Hoeveel hebben jullie gespeeld vanochtend?” Ik hoorde de deur open gaan en de jongens kwamen al keuvelend binnen. Voor de yogales moest er altijd nog van alles besproken worden: de voetbalwedstrijd die ze hadden gespeeld die ochtend, nieuwe games en sinds kort ook meisjes. Maar dit keer zaten ze wel heel snel op hun yogakussentje en keken ze me verwachtingsvol aan. Het was heel stil, verdacht stil. Ik sloot de deur en liep rustig naar mijn eigen yogamatje. Toen ik plaats nam op het kussentje hoorde ik een keiharde scheet. “Oh jee”, bracht ik uit, want het was wel duidelijk dat de scheet bij mij vandaan kwam. “Tja, dat kan gebeuren. Als je bepaalde yogahoudingen langere tijd aan houdt, kan dat effect hebben op je darmen. Ik heb wel eens meegemaakt dat iemand na het beoefenen van een pranayama, direct buikkrampen kreeg en naar de wc moest en diarree had.” De jongens lagen dubbel van het lachen en ik lachte mee. “parinama”, schoot me te binnen. En dat had ik regelmatig nodig bij ...